Jun 5, 2008

Η Ελληνίδα Φαραώ

Μια γυναίκα Μυστήριο.
Από τις ωραιότερες υπάρξεις του ανθρωπίνου γένους.
Όσο αναπάντεχα εμφανίστηκε στον στίβο της ιστορίας, άλλο τόσο ξαφνικά χάθηκαν τα ίχνη της.
Το μόνο ιστορικό πρόσωπο, πέρα από τον Χριστό, που είτε εικάζεται ότι θεοποιήθηκε και λατρεύτηκε ως Θεά Αφροδίτη, ή που πιστεύεται ότι έλαβε ανθρώπινη υπόσταση για να διαδώσει στην ανθρωπότητα την λατρεία του πραγματικού Θεού. Του φωτεινού Ηλιακού Δίσκου.
Μια γυναίκα που βάσιμα στοιχεία καταδεικνύουν ότι ήταν Ελληνίδα.
Μια επαναστάτρια. Μια Φαραώ στην θέση του Φαραώ.



ΝΕΦΕΡΤΙΤΗ


Οι γερμανοί αρχαιολόγοι – ανθρωπολόγοι Σιάρφφ και Μούρτγκαρτ στο βιβλίο τους “Aegypten Vorderasien in Altertum”, παραθέτουν στοιχεία ικανά να αποδείξουν ότι η Νεφερτίτη ήταν Ελληνίδα από την Κύπρο, αδελφή του Βασιλιά της Αλάσιας [αρχαία πόλη κοντά στην σημερινή Λάρνακα]. Στα στοιχεία αυτά περιλαμβάνονται αρχαίες επιγραφές, ευρήματα σε Αίγυπτο και Κύπρο, καθώς και ανθρωπολογικές μελέτες.
Η μυστηριώδης αυτή γυναίκα, παντρεύτηκε τον Αμένοφι IV [περισσότερο γνωστός με το όνομα Ακενατόν, Aκχενατόν ή Αμένοφις, δεύτερο γιο του Φαραώ Αμένοφι III]. Την περίοδο της βασιλείας του πατέρα του δεν αναπαριστάνεται μαζί με τα υπόλοιπα μέλη της βασιλικής οικογένειας. Το ασυνήθιστο αυτό γεγονός μπορεί να οφείλεται στην ασθενική φύση και το παράξενο παρουσιαστικό του και οδήγησε ορισμένους ιστορικούς στο συμπέρασμα ότι ήταν παραγκωνισμένος από τη φαραωνική οικογένεια. H ανατροφή του ανατέθηκε στο ιερατείο του Ρα στην Ηλιούπολη και όχι στο ιερατείο του Άμμωνα, παραδοσιακού προστάτη του βασιλικού οίκου. Με τον πρόωρο θάνατο του μεγαλύτερου αδερφού του και χάρη στην εύνοια της μητέρας του βασίλισσας Τίυε, ο Αμένοφις IV ορίστηκε διάδοχος.
Η Νεφερτίτη άμεσα κατάφερε από "Μεγάλη Βασιλική Σύζυγος" να γίνει Συμβασίλισσα, αν όχι η ουσιαστική Ανώτατη Άρχουσα της Αιγύπτου. Φαίνεται πως το όνομά της [Nefer-titi] που σήμαινε "η όμορφη γυναίκα έχει έρθει", έκρυβε μια εξίσου ωραία και ιδιαίτερη προσωπικότητα. Εν μία νυκτί πείθει τον σύζυγό της να βάλει μπροστά ένα μεγαλόπνοο και προσεκτικά οργανωμένο, όπως αποκαλύπτεται, μεταρρυθμιστικό σχέδιο. Αρχικά η επανάστασή τους ήταν ειρηνική. Ο Ακχενατόν εισηγήθηκε τη λατρεία του Aτέν ως ύψιστου θεού-δημιουργού δίχως να απορρίπτεται την ύπαρξη των άλλων θεών, οι οποίοι όμως αυτόματα υποβιβάστηκαν έτσι σε κατώτεροί του. Ο αρχαϊκός Aτέν εξυψώθηκε σε θεό του φωτός, στοργικό πατέρα του δημιουργημένου κόσμου και ταυτίστηκε με τον γερακοκέφαλο Ρα-Αράκχτυ.Φαίνεται όμως πως η μετριοπαθής αυτή ενοθεϊστική στάση δεν απέδωσε τα αναμενόμενα. Αγανακτισμένος από τις αντιδράσεις που ξεσήκωνε στις Θήβες το παλιό ιερατείο του Άμμωνα, ο Φαραώ αποφάσισε να ακολουθήσει ριζοσπαστικότερες λύσεις. Τον έκτο χρόνο από την άνοδο του στο θρόνο μετέφερε την πρωτεύουσα από τις Θήβες στην καινούργια πόλη που έχτισε στην περιοχή της σημερινής ελ-Αμάρνα, στα μισά της απόστασης ανάμεσα στη Μέμφιδα και τις Θήβες. Η πόλη ονομάστηκε ΑκχετAτόν («Ορίζοντας του Aτέν») και ήταν αποκλειστικά αφιερωμένη στον Aτέν. Το λαμπρότερο στολίδι της ήταν, φυσικά, ο ναός του θεού και το σχέδιό του ήταν εντυπωσιακά πρωτοποριακό. Ο θεός δε λατρευόταν, σύμφωνα με την παράδοση, στο μισοσκόταδου του άδυτου, όπου είχαν πρόσβαση μόνο οι ιερείς, αλλά κάτω από το φως του ήλιου, σε τεράστιους υπαίθριους χώρους, ανοιχτούς σε όλους τους πιστούς. Η φρεσκάδα της τέχνης που αναπτύχθηκε στην καινούργια πόλη, όπως αποτυπώνεται μέσα από τη φυσιολατρική έκφραση και την ελεύθερη επιλογή των θεμάτων, φανερώνει το ανανεωτικό αίσθημα ελευθερίας που ενέπνευσε η καινούργια λατρεία, σπάζοντας τους ασφυκτικούς περιορισμούς του παρελθόντος. Η αγάπη της ομορφιάς, η αγάπη της φύσης και ο ρεαλισμός αντικατέστησαν την αυστηρότητα της φόρμας που επέβαλλε η παράδοση. Ο Aκχενατόν και η οικογένειά του είναι ο πρώτος –και για πολλούς αιώνες ο μόνος– βασιλικός οίκος στην ιστορία της αρχαίας Αιγύπτου που απεικονίζονται όπως πραγματικά είναι και όχι εξιδανικευμένοι όπως επέβαλλαν τα παραδοσιακά πρότυπα. Παρουσιάζονται ακόμα και να φιλούν τα παιδιά τους στο στόμα! Περίπου την εποχή που ο Φαραώ μετέφερε την πρωτεύουσά του, έκανε ένα ακόμη βήμα που σηματοδοτούσε την αποφασιστικότητά του να αντιταχθεί στην παράδοση. Άλλαξε το όνομά του από Αμένοφις (αιγυπτιακά Αμενχοτέπ, «Ο Άμων είναι ικανοποιημένος») σε Aκχενατόν, δηλαδή, «Εκείνος που προσφέρει υπηρεσία στον Aτόν» ή, σύμφωνα με μια εναλλακτική ανάγνωση, «Φωτισμένη εκδήλωση του Aτέν». Φυσικά το ίδιο έκανε και η Νεφερτίτη.
Η γερακοκέφαλη μορφή του Ρα-Αράκχτυ αντικαταστάθηκε τώρα από το σύμβολο ενός ηλιακού δίσκου («Aτόν» σημαίνει στην κυριολεξία «φωτεινός δίσκος»), που οι καθοδικές ακτίνες του κατέληγαν σε ανθρώπινα χέρια, μερικά από τα οποία κρατούσαν το ιερό ανκχ, σύμβολο της ζωής. Στην ουσία ο Aτόν δεν αντιπροσώπευε τον ήλιο ως υλικό ουράνιο σώμα αλλά τη Μονάδα, τη Μία ζωοδόχο πηγή που συντηρεί τη δημιουργία με το φως της. Η μορφή της λατρείας του Aτόν, όπως αποκαλύφτηκε στο λαμπρό ναό της νέας πρωτεύουσας, δεν απαιτούσε πλέον τη μεσολάβηση των ιερέων όπως η λατρεία των άλλων μεγάλων θεών κι αυτή ήταν η πιο επαναστατική από όλες τις μεταρρυθμίσεις. Ίσως αυτό ήταν που ξεσήκωσε τις μεγαλύτερες αντιδράσεις κι όχι αποκλειστικά από το ιερατείο του Άμωνα αυτή τη φορά. Το κύμα των αντιδράσεων κορυφώθηκε σε σημείο που ο Aκχενατόν έχασε την ψυχραιμία του. Λίγο μετά τον ένατο χρόνο της βασιλείας του έκλεισε τους ναούς των άλλων θεών, εξαπέλυσε σκληρές διώξεις κατά των ιερέων του Άμωνα και διέταξε τη διαγραφή του ονόματός του, καθώς και της λέξης «θεοί» από όλα τα μνημεία της χώρας.Είναι μοναδικές οι παραστάσεις και οι τοιχογραφίες που έχουν βρεθεί, απεικονίζοντας την Νεφερτίτη ως την μοναδική Φαραώ, ικανή να πολεμάει τους Εχθρούς ή να συνομιλεί και να προσεύχεται μόνη προς τον Θεό Ατόν, παραλληλιζόμενη μαζί του! Όλα αυτά καταμαρτυρούν τον ρόλο κλειδί που διαδραμάτισε στις εξελίξεις, έχοντας μάλλον έναν σύζυγο σε ρόλο μαριονέττας.
Όπως έχει αναφερθεί ήδη, οι μηδαμινές πληροφορίες σχετικά με την καταγωγή της Νεφερτίτης αλλά κυρίως για το τέλος της, εγείρουν μια σειρά από θεωρίες συχνά αντιφατικές. Το σίγουρο είναι ότι κατά τον 14ο έτος της βασιλείας του Ακχενατόν, τα ίχνη της Νεφερτίτης εξαφανίζονται μυστυριωδώς.. Δεν υπάρχει ουδεμία ιστορική αναφορά! Λέγεται ότι υπέπεσε σε δυσμένεια και κατέφυγε στην Κύπρο, ή ότι εξόντωσε τον άνδρα της και προσπάθησε να αναλάβει ολοκληρωτικά την εξουσία, συνεργαζόμενη με το Ιερατείο. Ενδεικτικό είναι πως μέχρι σήμερα αγνοούμε το αληθινό της όνομα. Στην αρχή το άλλαξε σε Neferneferuaten-Nefertiti. Καθώς κέρδιζε συνεχώς δύναμη και εξουσία το αλλάζει εκ νέου σε Ankhkheperure Neferneferuaten. Ενώ κάποιοι λένε πως ο καταγεγραμμένος ως Φαραω Ankhkheperure Smenkhkare, δεν είναι άλλος από την ίδια την Νεφερτίτη.Σε αυτή την τραγική έλλειψη στοιχείων συνέβαλε ενδεχομένως το γεγονός ότι μόλις το Ιερατείο της Αιγύπτου ανέλαβε πάλι τα ηνία της χώρας, επανέφερε την προηγούμενη θρησκεία, χαρακτήρισε ως «καταραμένους» τους Ακχενατόν και Νεφερτίτη, η πρωτεύουσά τους εγκαταλείφθηκε, τα κτίσματά τους καταστράφηκαν και το όνομάς του διαγράφτηκε από τα επίσημα αρχεία του κράτους.
Απίστευτο ενδιαφέρον έχουν οι θεωρίες ταύτισης της Νεφερτίτης με την Θεά Αφροδίτη και τον μύθο της Ευρώπης. Σύμφωνα με αυτές, μετά την μετά την απώλεια της εύνοιας του συζύγου της, Ακενατόν, η Νεφερτίτη, θεωρούμενη από την αιγυπτιακή κοινή γνώμη ως η εμπνεύστρια του Αθωνιστικού κινήματος (στο οποίο παρέσυρε και τον σύζυγό της), αποσύρθηκε αρχικά σε ένα ανάκτορο στην Κάτω Αίγυπτο. Καθώς όμως οι αντιδράσεις των οπαδών του Άμμωνα γινόνταν εντονότερες συνεχώς και ο φόβος για την ζωή της αύξανε, είναι ενδεχόμενο να αποφάσισε την φυγή της από την Αίγυπτο.
Έτσι, αφού κατάφερε να φθάσει στην Παλαιστίνη, που αποτελούσε από καιρό Αιγυπτιακή επαρχία, κατέφυγε (πιθανώς μέσω της Παλαιστινιακής πόλης Ασκάλων, όπου αργότερα όταν θεοποιήθηκε ιδρύθηκε ιερό της Αφροδίτης) στην πόλη Πάφο της Κύπρου. Εκεί, προφανώς, η Νεφερτίτη ίδρυσε ιερό στο οποίο συνέχιζε να λατρεύει τον Άθωνα. Αυτή η υπόθεση προκύπτει αν δεχθούμε ότι ο Μικρασιατικός θεός Άδωνις αποτελεί μετεξέλιξη του Αιγυπτιακού Άθωνα και επομένως η ετυμολογική τους συνάφεια δεν είναι τυχαία.
Δηλαδή: Άδωνις > *Ατων-ις> Aton.Στην Πάφο βρήκε προστασία από τον βασιλέα Κινύρα. Μετά τον θάνατό της θεοποιήθηκε και μετεξελίχθηκε στην θεά Αφροδίτη που ήλθε στην παραλία της Κύπρου μέσα σε ένα κοχύλι (το οποίο με την σειρά του αποτέλεσε την μετεξέλιξη του σκάφους που μετέφερε την θεοποιηθείσα βασίλισσα από την Αίγυπτο).
Ίσως, όμως, η Νεφερτίτη δεν απέθανε στην Κύπρο αλλά η ιστορία της να είχε συνέχεια. Η συνέχεια ενδεχομένως, βρίσκεται στον μύθο της Ευρώπης. Βέβαια, εδώ προϋποτίθεται ότι η πριγκίπισσα Ευρώπη του ελληνικού μύθου αποτελεί μία διαφορετική μυθοπλαστική μετεξέλιξη τόσο της Αφροδίτης όσο και της Νεφερτίτης (δηλ. και τρείς αυτές γυναίκες ήταν ιστορικά ένα και το αυτό πρόσωπο).
Πρέπει να αναφερθεί ότι σύμφωνα με ένα μύθο η Ευρώπη ήταν μία από τις συζύγους του Δαναού και θυγατέρα του Νείλου. Επίσης, σύμφωνα με άλλο μύθο, σε μικρή ηλικία, η Ευρώπη, βρισκόταν στην παραλία της Φοινίκης (άρα πιθανόν ήταν μια από τις αλλοεθνείς πριγκίπισσες που ελάμβαναν ως συζύγους οι Φαραώ και μία τέτοια ήταν η Νεφερτίτη).
Συνεχίζοντας λοιπόν την ιστορία, πιθανολογούμε ότι όταν πληροφορήθηκε η Νεφερτίτη, ενώ βρισκόταν στην Κύπρο, ότι ο επόμενος Φαραώ και θείος της, Αίγις (Ay ή Eja), που στον μεταγενέστερο ελληνικό μύθο μετεξελίχθηκε σε Αγήνορα, απέστειλε εκστρατευτικά σώματα (υπό τους Κίλικα, Θάσο, Κάδμο) για να την συλλάβουν και να την επαναφέρουν στην Αίγυπτο, διέφυγε στην Γόρτυνα της Κρήτης, υπό την προστασία του βασιλέα Αστερίωνα, ο οποίος, ενδεχομένως (για να αποφύγει τις Αιγυπτιακές οχλήσεις), την απέστειλε στα Κύθηρα όπου και αργότερα, μετά τον θανατό της, και καθώς η φήμη της είχε απλωθεί παντού στον Ελλαδικό χώρο, θεοποιήθηκε (Κυθήρεια Αφροδίτη).
Σήμερα η Νεφερτίτη είναι ιδιαίτερα διάσημη όχι τόσο για τα μυστήρια που συνδέονται με το όνομά της, όσο για την περίφημη προτομή της που φυλάσσεται στο μουσείο του Βερολίνου, αλλά και για μια σχετικά πρόσφατη πιθανή ταυτοποίηση της μούμιας της. Μιας μούμιας που ανακαλύφθηκε πρίν από 100 χρόνια και δεν της δόθηκε η προσοχή που θα έπρεπε. Κάποιοι λοιπόν ισχυρίζονται πως η μούμια της Νεφερτίτης ευρέθη...
Η ομορφότερη Βασίλισσα της Αιγύπτου. Μια από τις ομορφότερες γυναίκες του κόσμου. Γιατί όχι η ενσάρκωση της ομορφότερης από τις Θεες του Ολύμπου...

Ένας υπέρλαμπρος Φωτεινός Δίσκος. Ο ζωοδότης Ήλιος. Μια πρώιμη ρίζα του ενοθεϊσμού , που πολύ αργότερα θα βρει το δρόμο της ως ιδεολογία της ανθρώπινης φυλής στην ιστορία της εξέλιξης των θρησκειών...

ΠΗΓΕΣ:
Βικιπαίδεια - Ακενατόν
BBC
Wikipedia - Nefertiti
Science Wiki - Νεφερτίτη και Αφροδίτη

16 comments:

  1. Φίλε με "έστειλες". Η συγκεκριμένη θεματολογία (μυθοιστορία) είναι απο τις αγαπημένες μου. Οτι δε σχετίζεται με την Αίγυπτο έλκει απίστευτα τον γιό μου. Ισως λόγω του περάσματος από εκείνα τα μέρη της γενιάς της μητέρας του. Ηδη το έχω τυπώσει και θα του το δώσω για μελέτη.

    ReplyDelete
  2. Τρελαίνομαι για τις βουτιές σου στην ιστορία όσο και για τα "ακαταλαβίστικά" σου...
    Καλές αληθινές βουτιές το Σαββατοκύριακο.

    ReplyDelete
  3. διαφωτιστικό αλλά η εικόνα εκείνη ήταν αηδιαστική... Δοκίμασε να την κοιτάς τρώγοντας γιαούρτι...
    Καλό βράδυ,
    Ιάκωβος

    ReplyDelete
  4. Πολύ ωραία ανάρτηση. Και όμορφα δοσμένη. Την διαβάζω και την ξαναδιαβάζω...

    ReplyDelete
  5. Μια ομορφιά...
    Μια ομορφιά...
    Μια ομορφιά...

    3 ομορφιές σε μια.

    Κι αλλη μια το αφιέρωμά σου.

    Καλησπέρα

    ReplyDelete
  6. Μου σηκώθηκε η τρίχα μ' αυτήν την Ελληνίδα Φαραώ. Πολύ ενδιαφέρουσες πληροφορίες μας έδωσες - κι' αυτή η μούμια, σκέτη γλύκα. Αδυνατισμένη κάπως βέβαια αλλά στα νιάτα της κούκλα θα ήταν. ;)

    Έχουν πεί και γιά την Κλεοπάτρα κάτι σχετικό. Ότι ήταν ελληνικής καταγωγής. Σε κάθε περίπτωση η Αρχαία Αίγυπτος περιλαμβάνει ένα ιδιαίτερο μυστήριο στην ιστορία της. Το τελετουργικό της μουμιοποίησης και ο τρόπος με τον οποίο τιμούσαν το νεκρό παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον, τόσο από ιστορικής όσο και από φιλοσοφικής πλευράς.

    ReplyDelete
  7. X-Man, φίλε μου, μ'αρέσει πολύ που σου αρέσουν και σένα τέτοια θέματα. Εξάλλου, αν δεν ταιριάζαμε, δεν θα συμπεθεριάζαμε. Ελπίζω να σας έχει δωθεί η ευκαιρία να ταξιδέψετε οικογενειακως προς τις ρίζες. Στο παλικαράκι σου, δώσε το κείμενο, αρκει να ΄διορθώσεις κάποια τυπογραφικά και ενδεχωμένως χωρίς φωτογραφίες. Εκτός και αν τον έχεις μάθει να αντιμετωπίζει τις αλήθειες.
    Δεν είναι πολύ ευχάριστο να απαντάω μετά από 4-5 μέρες, αλλά...
    Καλησπέρα!


    Daria, καλές ήταν, αν και άλλαξε ο τελικός προορισμός λόγω ανωτέρας.. Βουτιές με τρέλλα σε θάλασσες γαλήνης και μακριά οι τεχνητές αναπνοές. Ένας ερυθρόδερμος σε χαιρετά!

    Ιάκωβε, καλή μας ΌΡΕΞΗ...!!!


    Λάκων - Λάκων [που λέει και η καλή φίλη Σουρέαλιστ], θα σου βάλω τεστ κάποια στιγμή με πολλαπλές ερωτήσεις... Τον νού σου! Γεια σου φίλε!

    Ceralex, 4 ομορφιές μάνι-μάνι! Είσαι ολότελα εντός κλίματος και χαίρομαι πολύ. Προσωπικά ακόμα και την μούμια την θεωρώ ιστορικώς πανέμορφη. Καλησπέρες!

    Zorba, από σηκωμάρες βλέπω πάμε καλά...!!! Αν θες πάντως μπορώ για πάρτη σου να κανονίσω αντίστοιχη αφίσα. Απλά πές μου τις διαστάσεις του τοίχου στο προσκέφαλό σου!
    Η Κλεοπάτρα δεν χρειάζεται φήμες για να αποδείξει ότι ήταν Ελληνίδα. Μια γνήσια απόγονος των Πτολεμαίων [Στρατηγού και επίγονου του Μεγαλέξανδρου] είναι μακράν Μακεδόνισσα, είναι Ελληνίδα!
    Χαιρετώ!

    ReplyDelete
  8. φοβερό το θέμα σου..

    υπάρχει όντως θέμα! δεν το συζητώ!!

    ReplyDelete
  9. kAT, πρώτο θέμα θεματικής θεματολογίας...
    Φιλιά, καλό τριήμερο

    ReplyDelete
  10. Φοβερά ενδιαφέρουσα ανάρτηση.
    Την καλημέρα μου

    ReplyDelete
  11. Η συνδυαστική γνώση είναι πάντα ενδιαφέρουσα. Φιλιά!

    ReplyDelete
  12. Εξαιρετική ανάρτηση με τεκμηριωμένες απόψεις. Ωστόσο, απαιτείται μεγαλύτερη έρευνα για να πιστοποιηθεί η καταγωγή της Νεφερτίτης.

    Εξάλλου εμείς έχουμε και την Κλεοπάτρα, γνήσια απόγονο του Πτολεμαίου. Στις φλέβες της δεν κυλούσε αιγυπτιακό αίμα και μάλιστα ήταν η μόνη βασίλισσα της δυναστείας των Πτολεμαίων που κυβερνούσαν την Αίγυπτο κατά την ελληνιστική περίοδο που αποφάσισε να μάθει την αιγυπτιακή γλώσσα! Οι προκάτοχοί της την υποτιμούσαν...

    Σε χαιρετώ!

    ReplyDelete
  13. Καλησπέρα Antoine.
    Σίγουρα απαιτείται πάντα έρευνα εις βάθος και από εξειδικευμένους επιστήμονες. Παρ' όλα αυτά η ερασιτεχνική μελέτη είναι θεμιτή, κυρίως όταν μπορεί και αναδεικνύει θέματα άγνωστα ή λιγότερο δημοφιλή, με τρόπο συνδυαστικό και όσο γίνεται κατανοητό.
    Χαίρομαι που έχεις εμπεριστατωμένη άποψη και ενδιαφέρεσαι για τέτοια ζητήματα. Συγκεκριμένα η Ελληνίδα Κλεοπάτρα μιλούσε διψήφιο αριθμό γλωσσών.
    Να'σαι καλά

    ReplyDelete
  14. Αλλο ενα ενδιαφέρον και εμπεριστατομένο αρ8ρο .. Το τυπωσα για να το μελετήσω με άνεση ..
    Μηπως θα έπρεπε να το δεις επαγγελματικά ?
    να δώσω παραγελιά>? Ενδέχεται σύντομα να επισκεφτώ Κνωσσό και Φαιστό.. Θα με εφοδιάσεις με υλικο?

    ReplyDelete
  15. Ερασιτεχνικά σίγουρα, επαγγελματικά είμαι καλυμμένος [μέχρι νεοτέρας..]

    Έρχεται καλοκαίρι λέμε!!! Η παραγγελία σημειώνεται για τον Σεπτέμβρη. Εγώ γραπτό υλικό και σύ φωτογραφικό & λεκτικό. Άψογη η συνεργασία, ε?

    ReplyDelete
  16. χμμ και θα μ αφήσεις να πάω αδιάβαστη?.. Ελπιζω από βδομάδα να έχω τη μηχανή μου.. Ηδη μου έχει λήψει πολύ

    ReplyDelete